historische kring stad en ambt almelo

Stad en Ambt juli 2010

2010-07-15T19:18:00.002+02:00

In dit nummer:

Bijna anderhalve eeuw media in Almelo

Jugendstil en zo in Almelo

Het Almelose leven aan de rand van de republiek

Honderdjarig Torentje biedt al vijftien jaar onderdak aan bijzondere kunst

Stadsmuseum druk met textielstempels

Religieus erfgoed gefotografeerd en beschreven

2010-05-11T20:44:00.002+02:00

Koninklijke onderscheidingvoor Ineke Tierie

Koninginnedag 2010 is voor het bestuurslid Ineke Tierie- ter Horst van Stad en Ambt een bijzondere dag geworden: zij kreeg een koninklijke onderscheiding, samen met acht andere Almeloërs. Ineke Tierie werd tijdens de traditionele lintjesregen benoemd tot lid van de Orde van Oranje-Nassau. Burgemeester Jon Hermans-Vloedbeld speldde haar het eremetaal op. Met de onderscheiding eert de koningin Ineke Tierie voor haar grote culturele betrokkenheid en inzet, tot uitdrukking komend in verschillende bestuursfuncties door de jaren heen. Het bestuur van Stad en Ambt verraste haar met een feesttaart.

2010-05-11T20:40:00.004+02:00

Met de Moorsoldaten naar de Emslandkampen

Door Jan van Kooij

‘Wir sind die Moorsoldaten” – het tragische levenslied van de duizenden mannen, die in de concentratiekampen in het Emsland hun leven verloren, was een paar keer in de bus te horen toen Stad en Ambt vrijdag 23 april jl. een bewogen reis door het Emsland maakte. Het was muziek van een geluidsbandje, dat reisgids Pieter Albers ooit te pakken had gekregen en dat prima paste in zijn onthutsende relaas over de Emslandkampen. ‘Wir sind die Moorsoldaten’ – een treurig lied op een melodie die ook al niet vrolijk stemde. Maar gelukkig scheen de zon en was overal langs de weg bloeiend hout te zien.
Het was al met al een bijzondere excursie van Stad en Ambt, met een goed geïnformeerde gids in de bus en als we uitstapten, een historicus die al jaren studie maakt van de vijftien vergeten kampen vlak over de grens. Ook dat was het nationaal-socialisme. Pieter Albers heeft ook een boek over dit gruwelijke drama geschreven. “Gevangen in het veen” heet het. Velen van ons kochten het deze dag.
Veertig jaar zwegen de Duitsers de kampen, de duizenden doden en de massagraven dood. Sinds 1985 is er sprake van enig eerherstel, kregen de laatste resten van de kampen informatieborden en werden de massa-kerkhoven voorzien van gedenkstenen, in een enkel geval met de namen van slachtoffers.
Rondlopen op zo’n dodenakker bleek voor de 35 deelnemers aan deze excursie een bevreemdende ervaring. Je werd er stil van. De reisgids wist als geen ander de weg in het Emsland en schuwde daarbij de smalste weggetjes niet. Maar de OAD-chauffeur had er geen moeite mee, temeer daar er deze vrijdag nauwelijks ander verkeer was in dit dun bevolkte land. Wat moet deze uithoek van Duitsland voor die ‘veensoldaten’ treurig stemmend zijn geweest, zo’n 60 á 70 jaar geleden en zeker op regenachtige dagen.
Enkele dagen voor de 4de mei bleek deze excursie zeer op z’n plaats voor een historische kring als de onze, uitnemend passend in een programma van herdenkingen op vele plaatsen, ook in Almelo. De foto’s geven een impressie van het Almelose bezoek aan de Emslandlager en aan het documentatiecentrum dat in Papenburg is gesticht en waar de ‘vergessene und verdrängte Geschichte’ bezoekers uit binnen- en buitenland trekt. Waarschijnlijk 30.000 tegenstanders en andere slachtoffers van het nazi-regiem uit vele landen vonden de dood in deze kampen, zo staat in een folder over dit informatiecentrum te lezen. Vijftien Emslandlager zo vlakbij Twente – het is goed dat zo nu en dan de aandacht erop wordt gevestigd zoals op deze 23ste april. Het erover blijven praten, het niet vergeten is het enige wat wij zoveel jaren later kunnen doen tegen de gruwelijke en schandelijke daden van de nazi’s.

2010-05-11T20:18:00.003+02:00

In het aprilnummer:

Hinsz-pijpen terug in de Grote Kerk door verhuizing
van het orgel uit het Nieuwland
Vijftien vergeten kampen vlak over de grens
Dokter De Vlieger en de sociale kwestie
De bevrijding van Almelo 4 en 5 april 1945
Verhalen rond een molensteen deel III
Focus op Titus Brandsma en ds. De Geus
Langs de Vriesen Aa - Pieternardus Hoeve
Nieuws uit Stad en Ambt

Kuieravond

2010-01-07T09:52:00.001+01:00

De Historische Kring Stad en Ambt Almelo opent op woensdag 13 januari het nieuwe jaar met haar traditionele ” Kuieroavond” in de Schouw aan het Kerkplein. Verwacht mag worden dat net als vorig jaar Thomasvaer en Pieternel weer aanwezig zullen zijn voor een terugblik op het afgelopen jaar.
Er zullen korte historische films vertoond worden die ongetwijfeld aanleiding geven tot de nodige kuieractiviteiten, de traditionele ” kniepertjes” zullen niet ontbreken en een originele twentse uitsmijter zal voor de nodige hilariteit zorgen.
Aanvang 20.00 uur. Toegang leden gratis, andere belangstellenden EUR 2.50. Parkeren bij het Kolkje.

Januarinummer Stad en Ambt

2010-01-07T09:47:00.001+01:00

Foto: Ben Asteleijner

In dit nummer o.a.:

De Almelose tak van het geslacht Stork
Gerrit van Houten
Puzzeltje
Verhalen rond een molensteen
Langs de Vriesen Aa - Stjeavens Hoeve

Agenda

2009-12-02T10:03:00.002+01:00

Woensdag 9 december organiseert de Historische Kring Stad en Ambt Almelo een bijeenkomst die helemaal gewijd is aan het unieke Mans Kapbaarg mozaïek in de tunnel in de Wierdensestraat.
Grote inspirator van dit project – Ineke Pezie – zal dan aan de hand van een bijzondere dia serie vertellen over de totstandkoming van dit unieke kunstwerk en met haar gehoor de ernstige zorgen delen over de staat waarin dit project thans verkeert. Zeer spoedige actie is vereist om dit prachtige geheel te bewaren voor onze stad. Daarbij spelen financiën een grote rol. Begroot is dat er € 200.000.- nodig is voor algeheel herstel en behoud.
De gemeente zal een deel van de kosten voor haar rekening nemen maar forse bijdragen van sponsoren en particulieren zullen nodig zijn om dit unieke geheel voor de toekomst te bewaren.
Iedereen die zich betrokken voelt bij dit doel en er alles over wil weten, is van harte welkom. Leden gratis entree, overige belangstellenden € 2.50
De bijeenkomst vindt plaats in “De Schouw”aan het Kerkplein, parkeren mogelijk aan het Kolkje.

Oktobernummer van Stad en Ambt

2009-10-01T19:04:00.004+02:00

Verhalen rond een molensteen (1)
Zwerftocht van een orgel
De kauw
Met Kian Hulsink terug in de tijd
Opeens was de laatste gietijzeren brievenbus
in Almelo verdwenen
Schoenhandel Rohof heeft een geschiedenis van 128 jaar
Verkeershuis al jaren ongeschikt als naam voor oude stadhuis
Langs de Vriesen Aa - Nieuw Engelenburg

Stad en Ambt juli 2009

2009-06-29T19:47:00.002+02:00

Mans Kapbaarg-penning 2009 voor Herman Hagens
Art déco tegels achter een voorgevel
In memoriam Nico van Dijk
Een foto van 100 jaar geleden
Vrijwilligers nodig voor werk aan oud joods archief
Vriezebrug-feest 1934 – Almelo massaal op de been
Langs de Vriesen Aa
Boerderijen en bijgeloof
Een ponskaart van een Almelose weefmachine

Mans Kapbaargprijs 2009

2009-04-17T19:10:00.004+02:00

Mans Kapbaarg, de grootste leugenbuul van Twente. Naar deze legendarische figuur uit de vertellingen van 'meester' Vloedbeld, is de prijs genoemd die elke vijf jaar door de Historische Kring Stad en Ambt Almelo wordt uitgereikt aan iemand met grote verdiensten voor de cultuurhistorie van Almelo.
Dit jaar viel de eer te beurt aan Herman Hagens. Vanmiddag werd de prijs door burgemeester Menno Knip in de burgerzaal van het stadhuis van Almelo aan hem uitgereikt vanwege:

de afronding van de restauratie van 1350 tekeningen van het archief van Jan Jans
als waardering voor zijn werk als boerderijkenner van Twente
voor zijn talrijke cultuurhistorische publicaties
voor zijn jarenlange werk als lid en tegenwoordig als eindredacteur van het Jaarboek Twente
voor zijn werkzaamheden van 1966 tot 1991 als conservator van het Rijksmuseum Twente en de Oudheidkamer Twente

De prijs bestaat uit een bronzen penning, die werd ontworpen door wijlen Janny Brugman-de Vries en een oorkonde.

Tevens werd deze middag stilgestaan bij het feit, dat zestig jaar geleden het Genootschap Stad en Ambt Almelo werd opgericht door Jan Jans, Gerrit Gast, Hein Habes en G.B. Vloedbeld. De Historische Kring Stad en Ambt Almelo is hiermee de oudste historische vereniging van Twente.

Palmpasenoptocht

2009-04-05T13:55:00.006+02:00

In tegenstelling tot vorig jaar, toen de regen met bakken uit de hemel kwam, waren de weergoden de organisatie dit jaar goed gezind. Zo'n driehonderd kinderen met hun ouders en opa's en oma's verzamelden zich even voor twaalf uur op het Stadhuisplein. Voorafgegaan door de Koninklijke Almelose Harmonie, met dit jaar ook de majorettes, trok een lange bonte stoet even later door de binnenstad. Ook dit jaar werd het de jury niet makkelijk gemaakt om uit de vele deelnemers de mooiste palmpasens te kiezen.

Zestig jaar Stad en Ambt

2009-04-03T09:54:00.005+02:00

Zestig jaar bestaat Stad en Ambt in 2009. De oprichtingsdatum was 11 februari 1949. Op vrijdag 17 april zal het jubileum worden gevierd in de burgerzaal van het stadhuis.

Cultuurprijs

De viering van dit jubileum valt samen met de uitreiking van de cultuurprijs van Stad en Ambt, de Mans Kapbarg-plaquette, wat eens in de vijf jaar gebeurt. De historische kring wil met deze prijs een stadgenoot eren, die zich op cultuurhistorisch terrein bijzonder verdienstelijk heeft gemaakt. Burgemeester mr. J.M. Knip heeft zich bereid verklaard de prijs uit te reiken. Vijf jaar geleden is deze culturele prijs voor het laatste toegekend en wel aan landgoed-beheerder mr. Egbert ten Cate .

Om half drie gaan de deuren open, om drie uur begint het programma.
Het jeugdorkest van de Muziekschool Noord-Twente, bestaande uit enkele talentvolle jongeren, zal enige malen spelen. In de zaal zullen sterk vergrote bijzondere foto’s te zien zijn uit de collectie van Reinier Kampman. En er is een boekentafel met recente Twentse en Almelose publicaties.

Van de grondleggers hebben na de oprichting vooral ‘meester’ Vloedbeld en Jan Jans de aandacht getrokken. Onderwijzer-schrijver Vloedbeld was de bedenker van Mans Kapbarg, de ‘historische held van Twente’, wiens fantastische belevenissen tien jaar geleden door 250 creatieve scholieren onder leiding van Ineke Pezie in 500 meter kleurige mozaïeken op de tunnelwanden in de Wierdensestraat werden vastgelegd.
Jans was architect en tekenaar maar ook regionalist. Hij geldt als dé hoeder van de landelijke traditionele bouwkunst zoals die vorm kreeg in Oost-Nederland en delen van de Duitse grensregio. Hij heeft tal van voorbeelden van traditionele bouwkunst in het landschap in tekeningen vastgelegd. Het werk van Vloedbeld en van Jans wordt tijdens de jubileumviering van Stad en Ambt nog eens nadrukkelijk onder de algemene aandacht gebracht.

Jan Jans (1893 - 1963)

Eén van de sprekers deze middag is voorzitter Pieter Grondel van de Jan Jansstichting. Hij zal uiteen zetten wat deze stichting doet en gedaan heeft. Stad en Ambt laat ter gelegenheid van het 60-jarig bestaan een jubileumbundel met artikelen en afbeeldingen het licht zien. De jubileumbundel heet Toen en Nu. Het eerste exemplaar zal deze middag aan de burgemeester worden overhandigd; voor alle aanwezigen is een exemplaar beschikbaar. Leden, die verhinderd zijn, krijgen de bundel toegezonden.

Stad en Ambt april 2009

2009-04-02T15:14:00.003+02:00

In het aprilnumer o.a.:

Almelose klederdracht begin 20e eeuw was
sober en functioneel
Dit is de stad van Het Dagblad van het Oosten
Instelling en ontwikkeling van de gemeentepolitie in de voormalige gemeenten Stad en Ambt Almelo gedurende het tijdvak 1812 - 1914
Bijna anderhalve eeuw bankieren in Almelo
Bloed en Vuur in Almelo

Sloop dreigt voor Huize Friso

2009-04-02T09:17:00.005+02:00

Het bestuur van de Historische Kring Stad en Ambt Almelo heeft een brief geschreven aan het gemeentebestuur, waarin ze haar ongerustheid kenbaar maakt over de voorgenomen sloop van de villa Huize Friso aan de Bornsestraat.

Geacht college,

Mede namens de eveneens zeer bezorgde Twents Cultuurhistorische Vereniging TCV en
de Stichting Stadsherstel wil de Historische Kring Stad en Ambt Almelo door middel van dit schrijven uw aandacht vestigen op de sloopplannen van de villa Huize Friso, Bornsestraat 293 te Almelo. TCV, St. Stadsherstel en Stad en Ambt hopen te voorkomen dat deze negentiende-eeuwse villa zal worden afgebroken zoals de plannen nu zijn.
De villa is een zeldzaam voorbeeld van bouw uit het midden van de 19e eeuw in Almelo.

Het gaat om het geboortehuis van landschapsschilder Arnold Marc Gorter (1866 – 1933), een van de weinige Almeloërs die als kunstschilder nationale faam heeft verworven. Het huis werd gebouwd in 1862 door zeepzieder en later assuradeur Barend Gorter (1828-1913) en zijn vrouw Geertruida C. Gorter – ten Cate Hoedemaker. Afkomstig uit Sneek noemde Barend Gorter het huis naar zijn Friese afkomst. Een steen in de voorgevel geeft aan dat deze in 1862 is gelegd door G(osse) G(orter) de zoon van B(arend).

Het is met name de in Almelo geboren regionalist en tekstschrijver Frank Löwik (1957 – 2009) geweest, die in het weekblad de Roskam alarm heeft geslagen toen bekend werd dat sloop van Huize Friso wordt voorbereid. Verscheidene malen pleitte hij in dit weekblad voor behoud van de villa. Ook tijdens een causerie op uitnodiging van de TCV, zijn laatste optreden kort voor zijn onverwacht overlijden, pleitte Frank Löwik onlangs vurig voor behoud van deze villa, een pleidooi waar TCV, St. Stadsherstel en Stad en Ambt zich door middel van dit schrijven van harte bij aansluiten. Voor de goede orde wijzen wij u erop, dat de wijkcommissie Zuidoost onlangs ook is gealarmeerd en wel door de TCV in de hoop, dat de villa opgenomen kan worden in het plan Weggeler.
Wij zien met belangstelling uit naar uw reactie.

Hoogachtend,

Stichting Historische Kring Stad en Ambt Almelo

Palmpaasstok maken

2009-02-28T19:29:00.010+01:00

Het Almelose Palmpaaslied

Pallem pallem Paosken

Heurt de hoonder kraosken,
Heurt de veugel zingen,
Laot de pallem springen.
Hei koerei! Hei koerei!
't Is nog énen zundag,
Dan kriege wi'j 'n ei,
Dan kriege wi'j 'n ei,
Met ne stoetenbrugge d'r bij!

Links het Almelose model met gagel, rechts het Twentse model met buxus. (Foto 2004)

De Palmpaas

Het hoofdtype in Twente is de palmpaasstok met buxusgroen. In Almelo kennen we de vorm met gagelversiering. Gagel is een roodbruin struikgewas dat in vochtige grond groeit, met fraaie knopjes en was vroeger typerend voor de omgeving van Almelo. Met het ontginnen van de woeste gronden verdween ook de hagel, waardoor ze nu zeldzaam is geworden.

De Werkwijze

Bovenop het broodrad wordt hierna op de aangespitste draagstok vervolgens een sinasappel en daar bovenop een broodhaantje bevestigd. Op de vier punten van het broodrad wordt een kleiner broodhaantje aangebracht. Hiervoor kunnen op de uiteinden van de dwarslatten pennen worden gemaakt. De palmpaas wordt tenslotte versierd met guirlandes van pinda`s, eitjes, krenten en rozijnen, en niet te vergeten ulevellen, maar die zijn tegenwoordig nog maar bij weinig zaken te krijgen. Daarom worden ook andere vormen gebruikt zoals 'ijsbonbons'. Tenslotte kunnen er nog krakelingen in worden gehangen. De krakeling is het paasgebak bij uitstek. De guirlandes kunnen het beste gemaakt worden van visdraad of sterk garen. Dan kan het aanrijgen beginnen, een feest op zich. Tenslotte worden de guirlandes aan de beide dwarslatten bevestigd. Let erop dat je de palmpaas niet te zwaar maakt, want je moet er nog een eind mee lopen! Houd ook een plastic zak bij de hand om het broodhaantje te beschermen als het gaat regenen.

Gagel is een beschermd gewas. Het is echter wel te koop in bloemenzaak of op de markt.
Een voorbeeld van de Almelose palmpaas is ook te zien in de etalage van Hensen aan de Grotestraat.

De palmpasenstok is met veel symboliek omgeven. De takjes gagel of buxus verwijzen naar Christus’ intocht in Jeruzalem, alle mensen legden toen takken op de weg, waar Jezus op zijn ezel overheen reed.Maar de palmpasenstok verwijst ook naar voorchristelijke vruchtbaarheidsfeesten, waarmee vroeger, bij het aanbreken van de lente, het nieuwe leven in de natuur werd gevierd. Jong groen kondigt het voorjaar aan, deeg vertegenwoordigt kiemkracht en eieren staan voor nieuw leven. Ook ronde vormen, zoals kransen, stammen uit die tijd. De cirkel symboliseert immers de kringloop van het jaar en van het leven. Vandaar het broodrad dat in de palmpasenstok zit.

Palpaasoptocht 5 april

2009-02-28T19:17:00.000+01:00

Zoals vanouds organiseert de Historische Kring Stad en Ambt Almelo ook dit jaar weer de traditionele palmpaasoptocht. Op zondag 5 april aanstaande zullen weer honderden kinderen vergezeld door hun ouders en/of opa’s en oma’s in een lange bonte stoet door de Almelose binnenstad trekken, voorafgegaan door de Koninklijke Almelose Harmonie. De palmpaastraditie leeft als nooit tevoren, dat blijkt wel uit het feit dat het aantal deelnemertjes nog jaarlijks groeit. Naast de uit andere streken ingevoerde modellen zullen de Almelose palmpaas waarin gagel wordt verwerkt en de Twentse palmpaas met buxus door een vakkundige jury worden beoordeeld, en krijgen de kinderen met de mooiste exemplaren per categorie een prijsje mee naar huis. Ook versierde fietsjes en bolderkarren dingen mee naar een van de prijzen die door de burgemeester of de wethouder persoonlijk zullen worden overhandigd. De optocht vertrekt om 12.00 uur vanaf het Stadhuisplein.

Stad & Ambt Januari 2009

2008-12-28T20:10:00.002+01:00

In dit nummer:

Geschiedenis van Almelo basis plannen voor nieuw centrum
De Almelose spoorweghistorie
Almelose voorouders in de landbouwkoloniën
Geschiedenis van Overijssel wordt al honderdvijftig jaar
beschreven
Een Romeinse zegetocht in het Hofkeshuis
Een nieuwe bioscoop …
Vier eeuwen oud koopmansboek geeft zijn geheimen prijs
Archeologie in Almelo stap verder nu onderzoek vaker verplicht is
Nieuws uit Stad en Ambt

Cultuurhistorisch overleg

2008-11-17T09:33:00.002+01:00

Delegaties van alle verenigingen en stichtingen in Almelo die zich met cultuurhistorie bezighouden, hebben 14 november 2008 gezamenlijk overleg gehad met de gemeentelijk cultuurambtenaar G.J. Sweep. In het verleden is dat vaker geschied, het voornemen bestaat dit contact voortaan weer eens per half jaar te hebben. Cultuurwethouder B. Kuiper had erbij willen zijn maar was op het laatste moment verhinderd.
Namens Stad en Ambt is de gemeente hier met nadruk gewezen op de slechte staat van de mozaiëken in de Mans Kapbaargtunnel en op het toenemend aantal beschadigingen van de grisailles in het Hofkeshuis. Aan de orde kwam ook de ruimtenood waar het HIP en het Stadsmuseum steeds meer worden geconfronteerd. Ook problemen waar beheerders van de molen De Hoop en van het Wevershuisje mee worstelen kregen aandacht. Tenslotte werd gedebatteerd over een motie, die de gemeenteraad in zijn begrotingsvergadering heeft aanvaard met betrekking tot het huidige stadhuis. Het college werd daarin verzocht met een notitie te komen waarin de haalbaarheid van de gedachte de parterre en eventueel de eerste verdieping van het huidige stadhuis na gereedkoming van een nieuw stadhuis beschikbaar te stellen voor cultuurhistorische initiatieven.

Stad & Ambt oktober 2008

2008-10-03T09:35:00.005+02:00

Het oktobernummer van Stad en Ambt is uit

In dit nummer:

Over het goed de Gladbeek en wat er bij hoorde (deel II)
Dichter Jacques Bloem en ‘der gaten gatst’
Station De Riet, voorbeeld van een wederopbouwstation
De geschiedenis van een weeshuis, een bewaarschool en de Johanna Frederika Peitschstichting
Gravenboerderijen in de Weitemanslanden (deel II)
Waar is het goed wonen

(nieuws van de Stichting Stadsherstel Almelo)
Nieuws uit Stad en Ambt
Nocturne

Stad & Ambt juli 2008

2008-07-14T09:21:00.002+02:00

In dit nummer:

Over het goed de Gladbeek en wat er bij hoorde
Klokkenbelt-wandschilderingen bedreigd
Heftige ruzies om adellijke kerkbanken
Historie van Ambt Almelo leeft voort in voormalig gemeentehuis aan de Ootmarsumsestraat
Almelose bibliotheek al 90 jaar een gewaardeerde instelling
De spoorwegen in Almelo
Gravenboerderijen in de Weitemanslanden
Doorbraak – een indrukwekkend waterbouwkundig werk

Archeologische verwachtingswaardenkaart

2008-05-31T11:49:00.003+02:00

Het heeft even geduurd, maar deze week was het zover en stelde het Almelose college van B&W een rapport over de archeologische verwachtingen in Almelo vast. Ruim een jaar geleden werd door het bureau Vestigia uit Amersfoort in opdracht van de gemeente Almelo een onderzoek gedaan naar archeologische waarden in de gemeente. Hieraan werd medewerking verleend door een aantal leden van de Historische Kring Stad en Ambt Almelo. Dit leidde tot de samenstelling van een vlakdekkende archeologische verwachtingswaardenkaart voor het grondgebied van Almelo, waarin een vertaling is gemaakt van landschappelijke, bodemkundige en archeologische informatie. Deze kaart en de hierbij behorende toelichting zal van groot belang zijn voor het ruimtelijk planvormingsproces, omdat nu in bestemmingsplannen deze waarden ook meegewogen zullen worden.

Excursie naar De Doorbraak

2008-04-25T19:21:00.023+02:00

In 2014 zal de nieuwe 13 km lange beek De Doorbraak klaar zijn. De aanleg van de beek is nodig om het water in Twente meer ruimte te geven, wateroverlast en verdroging te voorkomen en een ecologische verbinding te maken tussen Noordoost Twente en de Sallandse heuvelrug.
Wij gingen vandaag (25 april) met een bus vol leden een kijkje nemen naar de vorderingen.

In het voormalige erve De Belt is door het waterschap

een informatiecentrum ingericht

Hier werd allereerst een film bekeken over de aanleg van De Doorbraak

De ruimte in het infocentrum was bijna te klein om alle aanwezigen plaats te bieden

Hier een reeds gerealiseerd gedeelte nabij Ypelo

Ook werd er een observatiepunt gerealiseerd waar natuurliefhebbers vogels kunnen spotten

De werking van een vistrap werd uitgelegd door de heer Koekkoek van het Waterschap die deze middag als gids fungeerde

De vistrap is voor vissen een belangrijk hulpmiddel om een obstakel zoals een stuw te overwinnen als ze stroomopwaarts willen zwemmen

De ecopassage

Hier wordt de Bornsebeek onder de nieuwe beek doorgeleid

De deelnemers aan de excursie kunnen terugzien op een zeer geslaagde middag

Het bezoek kon rekenen op veel belangstelling

Boeiende lezing over de geschiedenis van Aadorp

2008-03-22T13:51:00.003+01:00

Foto: Manfred Wohlgemut

Afgelopen woensdag vond de heer Flietstra een aandachtig luisterend gehoor bij de aanwezigen in de Schouw tijdens zijn lezing over de geschiedenis van Aadorp. De lezingen van de Historische Kring Stad en Ambt Almelo trekken al jaren een groot aantal bezoekers. Dat is ook dit seizoen niet anders. Gezien de reacties van de aanwezigen kan ook deze avond weer als geslaagd worden beschouwd.

Aprilnummer Stad&Ambt

2008-03-16T19:07:00.008+01:00

In dit nummer o.a.:

Almelose klokkenfabriek leeft voort in Wubazaal van het ROC
Amsterdam had ooit een Huis T•Almelo
Een wandelpad langs het Kolkje
Onderlinge Steun, Ten Bos en de gebroeders (Van het) Reve
Nazaten en verwanten van de Wassinks van Erve Noordik maakten ‘familiekookboek’
De Weitemanslanden 75 jaar
Toren op de Bleekkerk
Paardensport in het Waterrijk – een toekomstperspectief

De afgelopen tijd is er door de redactie veel aandacht besteed aan de vernieuwing van de opmaak van het blad. De nieuwe layout en de luxere papierkwaliteit is een duidelijke vooruitgang. Wij hopen dat ook u dit vindt.

Lezing over de geschiedenis van Aadorp

2008-03-16T14:01:00.014+01:00

Woensdag 19 maart zal de Heer Flietstra uit Aadorp ons vertellen over de geschiedenis van Aadorp. Deze lezing georganiseerd door de Historische kring Stad en Ambt Almelo vindt plaats in de Schouw aan het Kerkplein. Auto's kunnen geparkeerd worden aan het Kolkje. Deze avond begint als altijd om 20.00 uur. Niet leden betalen €2,50, voor leden is de avond gratis.

Peppellaan

Erve Hammink

Verregende Palmpasen

2008-03-16T13:54:00.004+01:00

In het nieuwe nummer van Stad & Ambt dat deze week verschijnt ging de redactie ervan uit dat het weer ook dit jaar zou meewerken bij de traditionele palmpaasoptocht. Helaas het werd anders. Het regende de gehele dag, zodat de optocht geen doorgang kon vinden en de kinderen met hun begeleiders werden opgevangen in de hal van het stadhuis. Maar de aanwezige paashaas hield er desondanks de moed in en deelde aan alle kinderen paaseitjes uit. Ondanks de slechte weersomstandigheden werden er toch zo'n 150 palmpaasstokken geteld. Na de prijsuitreiking door burgemeester Menno Knip, ontvingen alle kinderen bij het verlaten van het stadhuis ook nog een chocolade paashaas en een sinaasappel mee naar huis om het regenleed enigszins te verzachten.

De prijswinnaars

categorie gagel:
1. Deon Kamphuis
2. Milan Oude Wesselink
3. Mits Krommendijk

categorie buxus:
1. Marleen Schonewille
2. Michelle Klos
3. Maarten en Wouter Hulsbergen (Borne)

categorie alternatief:
1. Shihara Gedeckle
2. Nieke Treek
3. Sil en Lou van der Ley

Palmpaasoptocht zondag 16 maart

2008-03-04T13:05:00.002+01:00

Zoals vanouds organiseert de Historische Kring Stad en Ambt Almelo ook dit jaar weer de traditionele palmpaasoptocht. Op zondag 16 maart aanstaande zullen weer honderden kinderen vergezeld door hun ouders en/of opa’s en oma’s in een lange bonte stoet door de Almelose binnenstad trekken, voorafgegaan door de Koninklijke Almelose Harmonie.
De palmpaastraditie leeft als nooit tevoren, dat blijkt wel uit het feit dat het aantal deelnemertjes nog jaarlijks groeit.
Naast de uit andere streken ingevoerde modellen zullen de Almelose palmpaas waarin gagel wordt verwerkt en de Twentse palmpaas met buxus door een vakkundige jury worden beoordeeld, en krijgen de kinderen met de mooiste exemplaren per categorie een prijsje mee naar huis. Ook versierde fietsjes en bolderkarren dingen mee naar een van de prijzen die door de burgemeester of de wethouder persoonlijk zullen worden overhandigd.
De optocht vertrekt om 12.00 uur vanaf het Stadhuisplein.

Palmpasenstok maken

2008-02-22T11:14:00.013+01:00

Het Almelose Palmpaaslied

Pallem pallem Paosken Heurt de hoonder kraosken, Heurt de veugel zingen, Laot de pallem springen.
Hei koerei! Hei keorei!
't Is nog énen zundag, Dan kriege wi'j 'n ei, Dan kriege wi'j 'n ei, Met ne stoetenbrugge d'r bij!

(Foto: 2004) Links het Almelose model met gagel, rechts het Twentse model met buxus.

De Palmpaas

Het hoofdtype in Twente is de palmpaasstok met buxusgroen. In Almelo kennen we de vorm met gagelversiering. Gagel is een roodbruin struikgewas dat in vochtige grond groeit, met fraaie knopjes en was vroeger typerend voor de omgeving van Almelo. Met het ontginnen van de woeste gronden verdween ook de hagel, waardoor ze nu zeldzaam is geworden.

De Werkwijze

Aan de verticale draagstok wordt een kruis van twee dwarslatten bevestigd. Daarna wordt om de draagstok gagel of buxus gebonden. Vervolgens wordt er een broodrad opgezet, dat bij de locale bakker te koop is. (U kunt het zelf natuurlijk ook bakken, evenals de haantjes.) Bovenop het broodrad wordt hierna op de aangespitste draagstok vervolgens een sinasappel en daar bovenop een broodhaantje bevestigd. Op de vier punten van het broodrad wordt een kleiner broodhaantje aangebracht. Hiervoor kunnen op de uiteinden van de dwarslatten pennen worden gemaakt. De palmpaas wordt tenslotte versierd met guirlandes van pinda`s, eitjes, krenten en rozijnen, en niet te vergeten ulevellen, maar die zijn tegenwoordig nog maar bij weinig zaken te krijgen. Daarom worden ook andere vormen gebruikt zoals 'ijsbonbons'. Tenslotte kunnen er nog krakelingen in worden gehangen. De krakeling is het paasgebak bij uitstek. De guirlandes kunnen het beste gemaakt worden van visdraad of sterk garen. Dan kan het aanrijgen beginnen, een feest op zich. Tenslotte worden de guirlandes aan de beide dwarslatten bevestigd. Let erop dat je de palmpaas niet te zwaar maakt, want je moet er nog een eind mee lopen! Houd ook een plastic zak bij de hand om het broodhaantje te beschermen als het gaat regenen.

Gagel is een beschermd gewas. Het is echter wel te koop in bloemenzaak of op de markt.

Een voorbeeld van de Almelose palmpaas is ook te zien in de etalage van Hensen aan de Grotestraat.

De palmpasenstok is met veel symboliek omgeven. De takjes gagel of buxus verwijzen naar Christus’ intocht in Jeruzalem, alle mensen legden toen takken op de weg, waar Jezus op zijn ezel overheen reed.
Maar de palmpasenstok verwijst ook naar voorchristelijke vruchtbaarheidsfeesten, waarmee vroeger, bij het aanbreken van de lente, het nieuwe leven in de natuur werd gevierd. Jong groen kondigt het voorjaar aan, deeg vertegenwoordigt kiemkracht en eieren staan voor nieuw leven. Ook ronde vormen, zoals kransen, stammen uit die tijd. De cirkel symboliseert immers de kringloop van het jaar en van het leven. Vandaar het broodrad dat in de palmpasenstok zit.

Stad en Ambt excursie naar de Doorbraak

2008-02-16T14:31:00.001+01:00

Op vrijdagmiddag 25 april a.s. zijn we hartelijk welkom bij het Waterschap Regge en Dinkel. We krijgen dan voorlichting in het Infocentrum en maken een excursie naar de Doorbraak. Het o.a. door de nominatie voor de Gouden Piramide bekende project betreft een nieuwe watergang van 13 km lengte, van de oostkant van Almelo tot de Midden-Regge. De Doorbraak is niet alleen een verbinding van de Loolee en de Azelerbeek met de Regge, maar ook een ecologische verbindingszone tussen Twente en de Sallandse heuvelrug. De zône heeft een gemiddelde breedte van 75 meter. In 2015 zal de Doorbraak gereed zijn, maar er is nu ook al veel te zien. De totale kosten bedragen 49 miljoen euro.
De heer Henk Koekoek van het Waterschap, toezichthouder op De Doorbraak, ontvangt ons om 13.00 uur in het info-centrum bij Bornerbroek. Hij is later ook onze excursieleider in het terrein.
We vertrekken met een bus om 12.30 uur van het Meubelplein. De kosten bedragen € 10,00 Na afloop is er een mogelijkheid om voor € 23,00 onbeperkt te eten bij het wokrestaurant aan het Meubelplein.
Deelname is beperkt tot maximaal 50 personen. In de komende jaren zullen we vast nog wel eens een excursie naar dit bijzondere waterbeheerproject maken. Opgave bij Greet Sijgers tel 0546-454418 of mail greet@sijgers.nl

Oude molensteen gevonden

2008-02-15T19:13:00.009+01:00

Via de Stichting Stadsherstel ontvingen wij het bericht dat tijdens graafwerkzaamheden aan de Bavinkstraat een molensteen was gevonden.

Uiteraard werd deze vondst onmiddelijk gemeld aan de gemeente Almelo. Inmiddels is de steen afgevoerd naar een plek voor nader onderzoek.

Allereerst werd natuurlijk gedacht aan een molensteen van de grafelijke windkorenmolen die eeuwenlang op de Molenkamp heeft gestaan, vlak achter de winkel van Miel. Nadat echter molenaar Hennie Rutgers van de molen de Hoop aan de Nieuwstraat de foto's van de molensteen had gezien, kwam deze tot de conclusie dat de steen niet van het type was dat in een windkorenmolen werd gebruikt, maar zeer misschien afkomstig was van de stoomkorenmolen van Barend Bavink die in 1869 werd gesloten. Maar dat is dus niet zeker. Eerst zal onderzocht moeten worden welk type molensteen het wel is, pas daarna kan er iets meer over worden gezegd.

Wat nu verder met deze historische molensteen zal gebeuren is nog niet bekend. Wel zijn wij als Historische Kring van mening dat de steen zeker een plaats in Almelo moet krijgen en niet in een depot in Deventer, zoals veelal met archeologische vondsten gebeurd is. Voor ons Stadsmuseum zou de molensteen zeker een waardevolle aanwinst betekenen.

Twee bijzondere films bij Stad en Ambt

2008-02-14T10:10:00.003+01:00

Gisterenavond vertoonde de heer Martin van Rossum twee films die hij had gemaakt van de Doelenstraat en de haven in almelo. De zaal was bijna geheel bezet met een aandachtig luisterend publiek. De film over de Doelenstraat was van commentaar voorzien door Leidy Wohlgemut, terwijl Gerard Vloedbeld de film over de haven toelichtte.

Tijdens de pauze en na afloop werden er door de aanwezigen herinneringen uitgewisseld aan de onderwerpen van de films.

Lezing van Stad en Ambt

2008-01-29T11:12:00.000+01:00

13 februari 20.00 uur
is de maandelijkse bijeenkomst van de Historische Kring Stad en Ambt Almelo in De Schouw aan het Kerkplein. Op deze avond zal De Heer Maarten van Rossum oude filmopnamen van o.a. de Doelenstraat en de Almelose haven vertonen.
Voor leden is de avond gratis te bezoeken, niet leden betalen € 2,50
Parkeren kan aan het Kolkje.

Regioarcheoloog start werkzaamheden

2008-01-17T09:30:00.000+01:00

Met ingang van januari 2008 start Marcella Marinelli haar werkzaamheden als regioarcheoloog. Ze is in dienst van Het Oversticht en werkt voor de gemeenten Almelo, Borne, Hengelo, Enschede en Oldenzaal. Deze werkwijze is aanzienlijk goedkoper dan een eigen archeologische dienst, zoals Deventer heeft. De archeoloog zal bodemonderzoek doen in de gemeenten en een gezamenlijk bodemarchief aanleggen.

Kuieravond werd druk bezocht

2008-01-10T10:01:00.000+01:00

De grote zaal van De Schouw aan het Kerkplein was bijna te klein om plaats te bieden aan alle bezoekers die de jaarlijkse kuieravond van onze Kring bezochten. Niet alleen omdat deze traditionele nieuwjaarsbijeenkomst sinds jaar en dag een vast onderdeel is geworden in het jaarprogramma, maar deze maal ook vanwege het feit dat als gastspreker Sipke Dronkers was uitgenodigd die zijn dialezing over de geschiedenis van de Aalderinkshoek presenteerde.

Geboeid luisterden de meer dan honderd aanwezigen naar zijn verhaal over de vele vaak eeuwenoude boerderijen en hun bewoners. En het was dan ook al ver na tienen toen men huiswaarts ging.

Bijna niet meer weg te denken zijn ook de kniepertjes van de familie Kroeze die bij de koffie in de pauze werden aangeboden.

Tijdens zijn welkomstwoord dat hieronder verkort staat weergegeven ging onze voorzitter Jan van Kooij ook even in op de aktualiteit van alle dag.

"Namens het bestuur wens ik u allen en wens ik Stad & Ambt alle goeds voor het nieuwe jaar.
Het bestuur van deze kring is trots op het HIP, het Historisch Informatie Punt met zijn kleine groep van toegewijde vrijwilligers in de bibliotheek, op ons schitterende tijdschrift, op het telkens weer zo gevarieerde winterprogramma en op de Almelose Palmpasenoptocht om de belangrijkste activiteiten even te memoreren.
Moeten wij meer? Moeten wij op de barricaden voor de molen, de tunnelmozaïeken, het Wevershuisje, enkele afgedankte kerkgebouwen om de meest actuele kwesties te noemen? U zegt ja natuurlijk, vooral omdat ze in de gevarenzone lijken te zijn beland. Als Almeloërs moeten wij onze cultuurhistorische erfenis koesteren en dat lijkt in het algemeen te weinig te gebeuren. De vraag is hoe. Als we concreet willen worden, wat moet Stad & Ambt dan met al die bedreigingen?
Een briefje naar de gemeenteraad? Een protestdemonstratie? Een publiciteitsbombardement met hulp van de Twentse Courant Tubantia, Radio Almelo, de Gele Raaf, Ruiten Drie en Typisch Almelo? U begrijpt hopelijk, dat het allemaal zo eenvoudig niet is, vooral ook omdat wij wel graag serieus genomen willen worden. Informeel zijn er contacten in overvloed, met collegeleden, met de politiek en met de ambtelijke wereld. Laat ik afsluiten met u te zeggen, dat het bestuur van Stad & Ambt waar mogelijk en zinvol van zich zal laten horen wanneer de cultuurhistorische erfenis waar Almelo trots op is, de 170 monumenten in deze stad en Almelose karakteristieken worden bedreigd. Ik weet dat wij serieus worden genomen, in het stadhuis en ook daarbuiten en dat wil ik graag zo houden. Echte machtsmiddelen hebben wij niet maar rekent u er maar op, dat wij ons best doen, zorgvuldig en dat wil meestal zeggen met stille diplomatie."

Oud-voorzitter Ad de Ruiter overleden

2008-01-03T10:03:00.001+01:00

Het bestuur van de stichting Historische Kring Stad en Ambt Almelo heeft met leedwezen kennis genomen van het overlijden, op Oudejaarsdag 2007, van Ad de Ruiter, een van de eerste voorzitters van Stad en Ambt. Hij is 85 jaar geworden. Vrijdag 4 januari is de crematie in het crematorium Twente. De Ruiter was lid in de Orde van Oranje-Nassau. Hij is 15 jaar voorzitter van Stad en Ambt geweest, van 1984 tot 1999. Hij heeft zich in die jaren krachtig ingezet voor behoud van het cultuurhistorisch erfgoed in de stad. De vereniging heeft hem destijds onderscheiden met de Mans Kapbaargprijs, die eens in de vijf jaar wordt uitgereikt aan een stadgenoot met grote verdiensten op cultuurhistorisch gebied.

In het voetspoor van de oprichters van het Genootschap Stad en Ambt – de eerste bijeenkomst was op 11 februari 1949 – stelde Ad de Ruiter alles in het werk om ervoor te zorgen, dat de Almeloër de geschiedenis van de stad, de oude gebruiken, de oude taal, de historische gebouwen en de monumenten kent. In de jaren dat hij voorzitter was, zag het genootschap kans een plaatselijk museum tot stand te brengen, het tegenwoordige heemkundemuseum. De Ruiter had in die tijd 'een dubbele pet op' doordat het bestuur van Stad en Ambt tegelijk museumbestuur was.

Ad de Ruiter heeft jarenlang een staffunctie gehad bij de lederwarenindustrie Gast, die in 1973 ophield te bestaan. Zijn werkgever Gerrit Gast was in 1949 samen met architect Jan Jans en schoolhoofd 'meester' Vloedbeld oprichter van het genootschap. Stad en Ambt ging vanaf 1 januari 1999 samen met de Historische Kring Almelo, die vooral historische publicaties wilde bevorderen en daarvoor een tijdschrift op de markt bracht. Sindsdien is de naam Historische Kring Stad en Ambt Almelo. Het tijdschrift Stad en Ambt is inmiddels aan de 16de jaargang toe.

Mans Kapbaargmozaiek in verval

2007-12-28T09:30:00.000+01:00

Het Mans Kapbaargmozaiek dreigt helemaal in verval te geraken. De afgelopen vorstperiode en het vocht in de drager heeft er voor gezorgd dat het mozaiek steeds verder uiteen valt.

Foto: www.geleraaf.nl

Nieuwe nummer Stad & Ambt Januari 2008

2007-12-20T20:48:00.000+01:00

In dit nummer o.a.:

De geschiedenis van de markt in Almelo
Het verhaal van een boerenverhuizing 100 jaar geleden
De vroegere havezathe Bellinckhof
De Uitsmijters - deel II
Armeense khach'kars overleven in een Almelo's klooster
De geschiedenis van de kermis in Almelo
Hoe verder met de Almelose molen

Stad en Ambt oktober 2007

2007-10-04T16:27:00.000+02:00

In het nieuwe nummer onder andere:

Het wapen en de wapenstenen van het geslacht van Rechteren Limpurg
Almeloer Hendrikus Krabshuis was in 1818 kolonist in Drenthe
Uitsmuiters '55, de oudste honk- en softbalvereniging van Oost-Nederland
Zuinigheid met vlijt bouwt huizen als kastelen
Het Elisabeth en Het Irene, twee begrippen die snel verdwijnen
Vier almelose prentbriefkaarten
Stadsherstel wil alle Almelose bruggen van de oorspronkelijke naam voorzien
Bijzondere hommage aan Willem Wilmink
Bibliotheek koopt voor HIP complete krantenlegger over bevrijd Almelo 1945

Bijzondere hommage aan Willem Wilmink ook bij Stad en Ambt

2007-10-04T09:40:00.000+02:00

De Enschedese publicist Bert de Haan, vooral bekend in de regionale reclamewereld, is een groot bewonderaar van Willem Wilmink. Deze dichter, schrijver, cabaretier en vertaler leefde van 1936 tot 2003. Bert de Haan heeft hem jarenlang nauwlettend gevolgd. Als reclameman schrijft hij niet alleen, hij schildert ook. Onlangs voltooide De Haan hij een schilderijenreeks over Wilmink. Daar moeten we een boekje van maken, besloot hij. Dat boekje van 72 pagina’s werd eind september in Twekkelo gepresenteerd.

Stad en Ambt was er snel bij om Bert de Haan te strikken voor een causerie-met-lichtbeelden over deze bijzondere Twentenaar. Hij kwam woensdag 10 oktober naar de Schouw, sprak over Willem Wilmink en vertoonde dias’s, onder andere ook van de door hem gemaakte schilderijen, waarvan er een bij dit artikel is afgebeeld. De Haan had exemplaren bij zich van het via info@afdh.nl. digitaal te bestellen bundeltje, dat als naam meekreeg “Willem Wilmink, dichter bij de hemelpoort” . In het boekje analyseert De Haan 40 gedichten van Wilmink.

Bert de Haan maakte 12 acryl-schilderijen op doek van 50 bij 50 cm. Al deze doeken verbeelden een gedicht of thema uit het werk van Wilmink, waarbij vooral het spirituele en religieuze leven van de befaamde tekstschrijver en poëet aandacht krijgen. Willem Wilmink was de man van Frekie, hij schreef Den Haag, Den Haag, de weduwe van Indië ben jij, De oude school (gezongen door Don Quishocking) en veel teksten van de Stratemaker-op-zee-show en J.J. de Bom. Met zijn humor wist Wilmink veel ernstige situaties en beelden te relativeren. In 2003 verscheen de bundel Je moet je op het ergste voorbereiden, een keuze uit eigen werk van gedichten over de dood. Het boekje is digitaal bij de uitgever te bestellen voor 19,50 euro plus 2,50 porto.

Bij galerie Lads aan de Molenstraat exposeert Bert de Haan nog tot eind 2007 een aantal van de schilderijen, die zijn geìnspireerd op gedichten van Willem Wilmink. Daarnaast tonen drie andere kunstenaars hun werk in Lads. Dat zijn Maureen Knobben, Marieke ter Haar en Melies Wessels. De galerie is van woensdag tot en met zaterdag geopend van 11 tot 17.30 uur-

Expositie 'Watermolens in Twente'

2007-09-19T13:05:00.000+02:00

Van 2 oktober tot 29 december 2007 is in het Stadsmuseum Almelo de expositie “Watermolens in Twente” te zien.

Deze expositie is samengesteld door dhr. Herman Hagens en gaat over verschillende watermolens, bekende en minder bekende. Het zwaartepunt ligt op de Twentse molens maar er wordt ook aandacht gegeven aan molens buiten de regio: die van Lage (D), of de Mallumse molen (Eibergen).
Er zijn verschillende modellen te zien, bijzondere documenten, litho’s en schilderijen.

Een molen is in de meest eenvoudige uitleg een werktuig om te malen via wrijving.
Het is een vroege vorm van industrialisatie.
Oorspronkelijk was het recht om een molen te bouwen in het bezit van landheren. Van adel en geestelijkheid. Zij eigenden zich het recht van water en wind toe, omdat die toch aan niemand toebehoorden.
Het bouwen van een molen was kostbaar en dus moest er voldoende aanvoer van grondstoffen zijn, koren of zaad. Hierdoor ontstond de zgn. molendwang, wat wilde zeggen dat de eigenaar van de molen mensen kon verplichten, alleen op zijn molen hun koren te laten malen.
Het bezit van een molen was dus een winstgevend bedrijf.
Er waren in Twente graanmolens, zoals de molens van Bels en Frans. Oliemolens die uit raap- lijn- of koolzaad olie slaan, zoals de Noordmolen in Delden.
Papiermolens waren vooral te vinden in Noord Oost Twente. Op en nabij het landgoed Springendal draaiden in de 18e eeuw vele kleine watermolens voor papierfabricage.
Aan het begin van de 20e eeuw raakten de molens, zowel wind- als watermolens langzamerhand buiten gebruik door de komst van elektro- en dieselmotor. Die boden meer zekerheid dan molens die van wind en water afhankelijk waren.
Het oudste industriële monument van Twente is de Noordmolen bij Delden, 655 jaar oud, een oliemolen.
Deze molen produceerde max. 40 liter olie per dag, de fabriek 10.000 liter per dag.

Openingsuren:
Dinsdag t/m zaterdag van 12.30 uur tot 17.00 uur
Elke 1e zondag in de maand van 13.00 uur tot 17.00 uur

Toegang gratis

Stadsmuseum Almelo
Korte Prinsenstraat 2
7607 JB Almelo
0546 816071

Lezing woensdag 12 september

2007-09-03T08:43:00.000+02:00

"Kermis door de eeuwen heen" is het thema van een inleiding van Helmig Kleerebezem uit Borne op deze avond. De heer Kleerebezem houdt zich al jaren bezig met het onderwerp kermis en heeft hiet al veel over verzameld. Met deze lezing wordt het nieuwe seizoen ingeluid. De lezing begint om 20.00 uur.
Het parkeerterrein in het Kolkje is beschikbaar voor bezoekers van deze avond.

Foto: Geleraaf 2006

Excursie Munster

2007-08-31T11:17:00.000+02:00

Donderdag 14 juni bracht een gezelschap van 50 personen van de Historische Kring Stad en Ambt Almelo een bezoek aan Munster. Allereerst werd de imposante Sint Paulusdom bezocht waarbij ook de schatkamer werd bezichtigd. Om klokslag twaalf was men getuige van de werking van het astronomische uurwerk in de kerk. Na de middagpauze ging het gezelschap eerst naar de Lambertuskerk. Ter afsluiting een bezoek werd gebracht aan de Vredeszaal in het Rathaus, waar in 1648 de Vrede van Munster werd gesloten.

Excursie naar Munster

2007-05-27T11:51:00.000+02:00

Op donderdag 14 juni aanstaande organiseert de Stichting Historische Kring Stad en Ambt Almelo wederom een busexcursie. Dit keer is de bestemming Münster de hoofdstad van Westfalen. Münster met haar oude stadscentrum heeft een rijke traditie en vele historisch belangrijke gebouwen. We hebben uit die veelheid een keuze gemaakt voor drie bijzondere gebouwen. We zullen in de ochtend de Sint Paulusdom en haar "Domkammer" (de schatkamer ) bezoeken. Na de lunchpauze waarin een ieder vrij is om waar dan ook te gaan lunchen, bezoeken we de Sint Lambertuskerk en aansluitend brengen we een bezoek aan het Raadshuis met de zo bekende Vredeszaal. De drie bijzondere gebouwen liggen dicht bij elkaar, dus ook voor diegene die niet zo graag wandelen is dit een fijne excursie.
Vertrek 9.30 uur en we verwachten rond 16.00 uur weer in Almelo te arriveren.

De nieuwe Stad & Ambt Vijftiende jaargang April 2007

2007-05-27T11:44:00.000+02:00

Inhoud
Drie buitenlanders eeuwen geleden op doorreis in Almelo
Westerhuis schenkt meer daneeneeuw een stevige borrel
Tijd van leven in de Twense Textiel (4)
Palmpaasoptocht trekt zondag weer door de stad
Honderdjarige Kroon Oil kwam in 1966 uit Wierden naar Almelo
Jan en Eva Ferguson schonken hun huis aan twee stichtingen
Streekschrijver Jan Tuttel en het Zwartelaantje in de Aalderinkshoek
Dick Schluter en de Neanderthalers
Jan Gierveld, een van de belangrijkste Almelose kunstenaars
Veldboeren en hun ambassadeur

Stad en Ambt bezig met lespakket (Tubantia)

2007-05-27T11:39:00.001+02:00

Een lespakket voor het basisonderwijs over de geschiedenis van Almelo. Dat lijkt de stichting Historische Kring Stad en Ambt Almelo een goed en zinvol idee. Harry Spies, lid van Stad en Ambt en vroeger voorzitter, is ermee bezig.
Het zal nog wel even duren eer het zover is, want het is een heel werk, aldus Spies. Hij heeft inmiddels wel drie lezingen met beeldmateriaal (bedoeld voor volwassenen) klaar over de Almelose historie, en die cyclus kan de basis zijn voor het lespakket. Maar om dat ervan te maken, moet er nog wel een hele 'vertaalslag' worden gemaakt. Ook de huidige voorzitter Jan van Kooij van Stad en Ambt lijkt het een prima idee dat er voor het basisonderwijs een lespakket komt over de Almelose historie. Hij maakt een vergelijking met de 'canon' in vijftig onderwerpen over de Nederlandse geschiedenis die eind vorig jaar werd gepresenteerd. 'Een Almelose canon is misschien wat overdreven', aldus Van Kooij, 'maar niettemin heeft het provinciestadje aan het riviertje De Aa toch enige landelijke bekendheid.' Hij somt op: 'Heracles, Urenco, Preston Palace, het Theaterhotel, Bolletje, Koninklijke Ten Cate, om er een paar te noemen.' Jaren geleden maakte Gerard Vloedbeld voor Stad en Ambt het boekje 'Almelo van jaar tot jaar' met meer dan 200 jaartallen met bijzondere feiten. Dat jaartallenboekje heeft Spies als basis genomen voor zijn cyclus van drie lezingen waarmee hij volgend winterseizoen 'de boer op wil'. Spies is nu aan het bekijken hoe hij van die lezingen een lespakket kan maken. Er zijn twee mogelijkheden: óf hij maakt er een losstaand project van waarmee de groepen vijf tot en met acht van het basisonderwijs een week of een paar weken aan de slag kunnen, óf hij zoekt 'aansluiting' bij een bestaande geschiedenismethode voor het basisonderwijs. Als het dan in die methode over de prehistorie gaat, kan er wat gedaan worden met de Almelose Hunenborg, gaat het over de Franse Tijd, dan kan er de Almelose rechtbank bij, gaat het over de industriële revolutie, dan kan daar de op- en neergang van de textielindustrie aan gekoppeld wortden, et cetera. 'Er zijn in de Nederlandse geschiedenis aanknopingspunten genoeg voor de Almelose historie', aldus Spies. 'Voor beide manieren - een apart project of invlechten in een bestaande methode - is wat te zeggen', zo vervolgt hij. Maar één ding weet hij zeker: 'Je moet het aanbieden als kant-en-klaar lespakket. Het moet niet zo zijn dat leerkrachten eerst nog zelf dingen moeten uitzoeken, want dan komt het er niet van.' Dat betekent dat het een lespakket moet zijn compleet met beeldmateriaal, met verhalen en met vragen en opdrachten waar de leerlingen mee aan het werk kunnen. Spies, zelf werkzaam in het onderwijs, weet dat het niet iets wat hij zomaar klaar heeft. Hij zal nog lang mee bezig zijn, maar dat het komt, is wat hem betreft zeker.