Pallem pallem Paosken Heurt de hoonder kraosken, Heurt de veugel zingen, Laot de pallem springen.
Hei koerei! Hei keorei!
't Is nog énen zundag, Dan kriege wi'j 'n ei, Dan kriege wi'j 'n ei, Met ne stoetenbrugge d'r bij!
(Foto: 2004) Links het Almelose model met gagel, rechts het Twentse model met buxus.De Palmpaas
Het hoofdtype in Twente is de palmpaasstok met buxusgroen. In Almelo kennen we de vorm met gagelversiering. Gagel is een roodbruin struikgewas dat in vochtige grond groeit, met fraaie knopjes en was vroeger typerend voor de omgeving van Almelo. Met het ontginnen van de woeste gronden verdween ook de hagel, waardoor ze nu zeldzaam is geworden.
De Werkwijze
Aan de verticale draagstok wordt een kruis van twee dwarslatten bevestigd. Daarna wordt om de draagstok gagel of buxus gebonden. Vervolgens wordt er een broodrad opgezet, dat bij de locale bakker te koop is. (U kunt het zelf natuurlijk ook bakken, evenals de haantjes.) Bovenop het broodrad wordt hierna op de aangespitste draagstok vervolgens een sinasappel en daar bovenop een broodhaantje bevestigd. Op de vier punten van het broodrad wordt een kleiner broodhaantje aangebracht. Hiervoor kunnen op de uiteinden van de dwarslatten pennen worden gemaakt. De palmpaas wordt tenslotte versierd met guirlandes van pinda`s, eitjes, krenten en rozijnen, en niet te vergeten ulevellen, maar die zijn tegenwoordig nog maar bij weinig zaken te krijgen. Daarom worden ook andere vormen gebruikt zoals 'ijsbonbons'. Tenslotte kunnen er nog krakelingen in worden gehangen. De krakeling is het paasgebak bij uitstek. De guirlandes kunnen het beste gemaakt worden van visdraad of sterk garen. Dan kan het aanrijgen beginnen, een feest op zich. Tenslotte worden de guirlandes aan de beide dwarslatten bevestigd. Let erop dat je de palmpaas niet te zwaar maakt, want je moet er nog een eind mee lopen! Houd ook een plastic zak bij de hand om het broodhaantje te beschermen als het gaat regenen.
Gagel is een beschermd gewas. Het is echter wel te koop in bloemenzaak of op de markt.
Een voorbeeld van de Almelose palmpaas is ook te zien in de etalage van Hensen aan de Grotestraat.
De palmpasenstok is met veel symboliek omgeven. De takjes gagel of buxus verwijzen naar Christus’ intocht in Jeruzalem, alle mensen legden toen takken op de weg, waar Jezus op zijn ezel overheen reed.
Maar de palmpasenstok verwijst ook naar voorchristelijke vruchtbaarheidsfeesten, waarmee vroeger, bij het aanbreken van de lente, het nieuwe leven in de natuur werd gevierd. Jong groen kondigt het voorjaar aan, deeg vertegenwoordigt kiemkracht en eieren staan voor nieuw leven. Ook ronde vormen, zoals kransen, stammen uit die tijd. De cirkel symboliseert immers de kringloop van het jaar en van het leven. Vandaar het broodrad dat in de palmpasenstok zit.
